محمد الريشهري
108
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
است : « الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَ لِلَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ . » « 1 » همان كسانى كه چون در زمين به آنان توانايى دهيم ، نماز بر پا مىدارند و زكات مىدهند و به كارهاى پسنديده وا مىدارند و از كارهاى ناپسند ، باز مىدارند ؛ و فرجام همهء كارها ، از آنِ خداست » . در اين آيه ، به پا داشتن نماز ، دادن زكات ، امر به معروف و نهى از منكر ، به عنوان برجستهترين ويژگىهاى حكومت صالحان مورد توجّه قرار گرفته است ، و به حساب ظاهر ، بر حكومت جهانى اسلام به رهبرى امام مهدى عليه السلام دلالتى ندارد ؛ امّا بى ترديد ، كاملترين مصداق آن ، حكومت جهانى امام مهدى عليه السلام است ، چنان كه در حديثى از امام باقر عليه السلام نقل شده كه در تبيين آيه مىفرمايد : هذِهِ الآيةُ لآل محمّد صلى الله عليه و آله إلى آخر الأئمة و المَهدى و أصحابُه ، يُملّكُهم اللَّه مَشارِقَ الأرضِ وَ مَغارِبَها وَ يُظهِرُ الدّينَ وَ يُميتُ اللَّه بِهِ وَ أصحابِهِ البدَعَ و الباطِل كما أماتَ السُفَهاء الحَقَّ حتّى لا يُرَى أثر لِلظُّلمِ . « 2 » اين آيه متعلّق به خاندان محمّد صلى الله عليه و آله است ؛ يعنى دوازده امام و شخص امام مهدى عليه السلام و ياران او كه خداوند ، آنان را در شرق و غرب جهان جاى مىدهد و دين اسلام را غالب مىگرداند و هر بدعت و باطلى را به وسيلهء او و يارانش محو مىكند ، همانطور كه سفيهان ، حق را از ميان برده اند و آن چنان عالم در آسايش به سر مىبرد كه اثر ظلم در جايى ديده نمىشود . 3 . آيات تأويل شده به قيام امام مهدى عليه السلام دستهء سوم ، آياتى هستند كه به حسب ظاهر ، حتّى اشارهاى هم به حكومت جهانى اسلام ندارند و تنها احاديث ، آنها را اشاره به قيام امام مهدى عليه السلام دانستهاند ، مانند اين
--> ( 1 ) . حج : آيهء 41 . ( 2 ) . بحار الأنوار : ج 51 ص 47 ح 9 به نقل از تفسير القمّى : ج 2 ص 87 .